Wednesday, March 25, 2020

विश्व की नदियाँ एवं उनके प्रवाह क्षेत्र


विश्व की नदियाँ





क्र.
 नदियों के नाम 
किमी०

 उदगम स्थल 
 प्रवाह क्षेत्र 
1
नील – Kagera
6650
भूमध्य सागर
इथियोपियाइरीट्रियासूडानयुगांडा,
तंजानियाकेन्यारवांडाबुरुंडीमिस्र,
कांगो लोकतांत्रिक गणराज्य
2
अमेज़न – उकायली
6400
अटलांटिक महासागर
ब्राजीलपेरूबोलीवियाकोलम्बिया,
इक्वाडोरवेनेजुएलागुयाना
3
यांग्तज़े
6300
पूर्वी चीन सागर
चाइना
4
मिसिसिपी - मिसौरी - जेफरसन
6275
मेक्सिको की खाड़ी
अमेरिका (98.5%), कनाडा (1.5%)
5
रियो डे ला प्लाटा - पराना – परनाइबा
6170
अटलांटिक महासागर
ब्राजीलअर्जेंटीनापैराग्वेबोलीविया,
उरुग्वे
6
येनिसे - अंगारा – सेलेंगा
5539
काड़ा सागर
रूसमंगोलिया
7
पीला
5464
बोहाई सागर,
चाइना
8
ओब – इर्तिश
5410
ओब की खाड़ी
रूसकजाकिस्तानपीआर चीन,
मंगोलिया
9
पराना[6]
4880
रियो डे ला प्लाटा
ब्राजील (46.7%), अर्जेंटीना (27.7%),
पैराग्वे (13.5%), बोलीविया (8.3%),
उरुग्वे (3.8%)
10
कांगो – चम्बेशी
4700
अटलांटिक महासागर
लोकतांत्रिक गणराज्य कांगोमध्य
अफ्रीकी गणराज्यअंगोलाकांगो
गणराज्यतंजानियाकैमरूनजाम्बिया,
बुरुंडीरवांडा
11
अमूर – अर्गुन
4444
ओखोटस्क सागर
रूसपीआर चीनमंगोलिया
12
लीना
4400
लप्तेव सागर
रूस
13
मेकांग
4350
दक्षिण चीन सागर
लाओसथाईलैंडपीआर चीनकंबोडिया,
वियतनामम्यांमार
14
मैकेंज़ी - पीस – फिनले
4241
ब्यूफोर्ट सागर
कनाडा
15
नाइजर
4200
गिनी की खाड़ी
नाइजीरिया (26.6%), माली (25.6%), नाइजर (23.6%),
अल्जीरिया (7.6%), गिनी (4.5%), कैमरून (4.2%),
बुर्किना फासो (3.9%), कोटेडी आइवरबेनिन चाड,
16
मरे – डार्लिंग
3672
दक्षिणी महासागर
ऑस्ट्रेलिया
17
टोकांटिन्स - अरगुआइया
3650
अटलांटिक महासागर
अमेज़न
ब्राज़ील
18
वोल्गा
3645
कैस्पियन सागर
रूस
19
शत अल-अरब - युफ्रेटस
3596
फारस की खाड़ी
इराक (60.5%), तुर्की (24.8%), सीरिया (14.7%)
20
मदीरा - ममोरे - ग्रांड - केन – रोचा
3380
अमेज़न
ब्राजीलबोलीवियापेरू
21
पुरुस
3211
अमेज़न
ब्राजीलपेरू
22
युकोन
3185
बेरिंग सागर
संयुक्त राज्य अमेरिका (59.8%), कनाडा (40.2%)
23
सिन्धु
3180
अरब सागर
पाकिस्तान (93%), भारतचीनअफगानिस्तान
24
साओ फ्रांसिस्को
3180
अटलांटिक महासागर
ब्राज़ील
25
सिर दरिया – नरिन
3078
अरल सागर
कजाखस्तानकिर्गिस्तानउजबेकिस्तानताजिकिस्तान
26
सलवीन
3060
अंडमान सागर
पीआर चीन (52.4%), म्यांमार (43.9%), थाईलैंड (3.7%)
27
सेंट लॉरेंस - नियाग्रा - डेट्रोइट -
सेंट क्लेयर - सेंट मेरिस - सेंट लुइस
3058
सेंट लॉरेंस की खाड़ी

28
रिओ ग्रांड
3057
मेक्सिको की खाड़ी
अमेरिका (52.1%), मेक्सिको (47.9%)
29
लोअर टंन्गुस्का
2989
येनिसे
रूस
30
ब्रह्मपुत्र – त्सांग्पो
2948
बंगाल की खाड़ी
भारत (58.0%), पी.आरचीन (19.7%),
 
नेपाल (9.0%), बांग्लादेश (6.6%),
 
विवादित भारत/पी.आरचीन (4.2%), भूटान (2.4%)
31
डेन्यूब - ब्रेग
2888
काला सागर
रोमानिया (28.9%), हंगरी (11.7%), आस्ट्रिया (10.3%), 
र्बिया (10.3%), जर्मनी (7.5%), स्लोवाकिया (5.8%),
बुल्गारिया (5.2%), क्रोएशिया (4.5%)
32
ज़म्बेजी
2693
मोजाम्बिक चैनल
जाम्बिया (41.6%), अंगोला (18.4%), जिम्बाब्वे (15.6%),
मोजाम्बिक (11.8%), मलावी (8.0%), तंजानिया (2.0%),
नामीबियाबोत्सवाना
33
विलियुई
2650
लीना
रूस
34
आरगुआइआ
2627
टोकांन्टिन्स
ब्राज़ील
35
अमू दरिया
2620
अरल सागर
उजबेकिस्तानतुर्कमेनिस्तानताजिकिस्तान,
अफगानिस्तान
36
जपुरा
2615
अमेज़न
ब्राजीलकोलंबिया
37
नेल्सन - ससकैच्वा
2570
हडसन की खाड़ी
कनाडासंयुक्त राष्ट्र अमेरिका
38
पारागुए
2549
पराना
ब्राजीलपैराग्वेबोलीवियाअर्जेंटीना
39
कोलिमा
2513
पूर्वी साइबेरियाई सागर
रूस
40
गंगा/पद्मा
2510
ब्रह्मपुत्रबंगाल की खाड़ी
भारतबांग्लादेशनेपाल
41
पिल्कोमायो
2500
पारागुए
पराग्वेअर्जेंटीनाबोलीविया
42
अपर ओब
2490
ओब
रूस
43
इशिम
2450
इर्टिश
कजाखस्तानरूस
44
युराल
2428
कैस्पियन सागर
रूसकजाखस्तान
45
जुरुआ
2410
अमेज़न
पेरूब्राजील
46
अरकांसा
2348
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
47
कोलोराडो (पश्चिमी अमेरिका)
2333
कैलिफोर्निया की खाड़ी
संयुक्त राज्य अमेरिकामेक्सिको
48
ओलेंयोक
2292
लप्तेव सागर
रूस
49
नीपर
2287
काला सागर
रूसबेलारूसयूक्रेन
50
अल्डान
2273
लीना
रूस
51
उबंगी - उएले
2270
कोंगो
लोकतांत्रिक गणराज्य कांगो,
मध्य अफ्रीकी गणराज्यकांगो गणराज्य
52
नीग्रो
2250
अमेज़न
ब्राजीलवेनेजुएलाकोलम्बिया
53
पर्ल - ज़ू जियांग
2200
दक्षिण चीन सागर
पीआर चीन (98.5%), वियतनाम (1.5%)
54
रेड
2188
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
55
आयेयार्वादी
2170
अंडमान सागर
म्यांमार
56
कसाई
2153
कोंगो
अंगोलाकांगो लोकतांत्रिक गणराज्य
57
ओहियो - एलेघेनी
2102
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
58
ओरिनोको
2101
अटलांटिक महासागर
वेनेजुएलाकोलम्बियागुयाना
59
तारिम
2100
कलम नूर
पीआर चीन
60
ज़िन्गु
2100
अमेज़न
ब्राज़ील
61
औरेंज
2092
अटलांटिक महासागर
दक्षिण अफ्रीकानामीबियाबोत्सवानालेसोथो
62
उत्तरी सलाडो
2010
पराना
अर्जेंटीना
63
वितिम
1978
लीना
रूस
64
टिगरिस
1950
शत अल अरब
तुर्कीइराकसीरिया
65
सोंघुआ
1927
अमुर
पीआर चीन
66
तपजोस
1900
अमेज़न
ब्राज़ील
67
डॉन
1870
अजोव सागर
रूस
68
स्टोनी तुंगुस्का
1865
येनिसे
रूस
69
पेचोरा
1809
बेरिंट सागर
रूस
70
कामा
1805
वोल्गा
रूस
71
लिम्पोपो
1800
हिंद महासागर
मोजाम्बिकजिम्बाब्वेदक्षिण अफ्रीकाबोत्सवाना
72
गुआपोरे (इतेनेज़)
1749
ममोरे
ब्राजीलबोलिविया
73
इंडिगिरका
1726
पूर्वी साइबेरियाई सागर
रूस
74
स्नेक
1670
कोलंबिया
संयुक्त राज्य
75
सेनेगल
1641
अटलांटिक महासागर
सेनेगलमालीमोरीतानिया
76
उरुग्वे
1610
अटलांटिक महासागर
उरुग्वेअर्जेंटीनाब्राजील
77
ब्लू नील
1600
नील
इथियोपियासूडान
78
चर्चिल
1600
हडसन की खाड़ी
कनाडा
79
खटंगा
1600
लप्तेव सागर
रूस
80
ओकवांगो
1600
ओकवांगो डेल्टा
नामीबियाअंगोलाबोत्सवाना
81
वोल्टा
1600
गिनी की खाड़ी
घानाबुर्किना फासोटोगो कोटेडी आइवरबेनिन
82
बेनी
1599
मदीरा
बोलीविया
83
प्लाट
1594
मिसौरी
संयुक्त राज्य
84
तोबोल
1591
इर्तिश
कजाखस्तानरूस
85
जुब्बा - शेबेल्ले
1580
हिंद महासागर
इथियोपियासोमालिया
86
इका (पुतुमायो)
1575
अमेज़न
ब्राजीलपेरूकोलंबियाइक्वाडोर
87
मगडेलेना
1550
कैरेबियन सागर
कोलंबिया
88
हान
1532
चांग
पीआर चीन
89
ओका
1500
वोल्गा
रूस
90
पेकोस
1490
रिओ ग्रैंड
संयुक्त राज्य
91
अपर येनिसे
1480
येनिसे
रूसमंगोलिया
92
गोदावरी
1465
बंगाल की खाड़ी
भारत
93
कोलोराडो (टेक्सास)
1438
मेक्सिको की खाड़ी
संयुक्त राज्य
94
रिओ ग्रैंड (गुआपे)
1438
इचिलो
बोलीविया
95
बेलाया
1420
कामा
रूस
96
कूपर - बरकू
1420
झील आयर
ऑस्ट्रेलिया
97
मरानोन
1415
अमेज़न
पेरू
98
नीसतर
1,411
काला सागर
यूक्रेनमोल्दोवा
99
(यिलि)
1400
बाल्खश
पीआर चीनकजाखस्तान
100
बेनुए
1400
नाइजर
कैमरूननाइजीरिया
101
वारबर्टन - जोर्जिना
1400
आयर झील
ऑस्ट्रेलिया
102
सतलज
1372
चिनाब
चीनभारतपाकिस्तान
103
यमुना
1370
गंगा
भारत
104
व्यत्का
1370
कामा
रूस
105
फ्रेजर
1368
प्रशांत महासागर
कनाडा
106
टक्वारी (कुरा)
1364
कैस्पियन सागर
अज़रबैजानजॉर्जियाआर्मेनिया तुर्कीईरान
107
ग्रैंड
1360
पराना
ब्राज़ील
108
ब्रजोस
1352
मेक्सिको की खाड़ी
संयुक्त राज्य
109
काउका
1350
मगडेलेना
कोलंबिया
110
लियाओ
1345
बो है
पीआर चीन
111
यालोंग
1323
यांग्तज़े
पीआर चीन
112
इग्वासू
1320
पराना
ब्राजीलअर्जेंटीना
113
ओल्योक्मा
1320
लीना
रूस
114
उत्तरी डिविना - सुखोना
1302
व्हाईट सी
रूस
115
आइरिरी
1300
ज़िन्गु
ब्राज़ील
116
कृष्णा
1300
बंगाल की खाड़ी
भारत
117
नर्मदा
1289
अरब सागर
भारत
118
लोमामी
1280
कोंगो
कांगो का लोकतांत्रिक गणराज्य
119
ओटावा
1271
सेंट लॉरेंस
कनाडा
120
एल्ब - वल्तावा
1252
उत्तरी सागर
जर्मनीचेक गणराज्य
121
जेया
1242
अमुर
रूस
122
जुरुएना
1240
तपजोस
ब्राज़ील
123
ऊपरी मिसिसिपी
1236
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
124
राइन
1233
उत्तरी सागर
जर्मनीफ्रांसस्विटजरलैंडनीदरलैंडऑस्ट्रिया,
लिकटेंस्टीनइटली (न्यूनतम)
125
अथाबासका
1231
मैकेंज़ी
कनाडा
126
कनेडियन
1223
अरकांसा
संयुक्त राज्य
127
नोर्थ सस्काच्वा
1220
ससकैच्वा
कनाडा
128
ड्रा
1218
अटलांटिक महासागर
मोरक्को
129
वाल
1210
औरेंज
दक्षिण अफ्रीका
130
शायर
1200
जाम्बेजी
मोजाम्बिकमलावी
131
(नोनी)
1190
सोंघुआ
पीआर चीन
132
किज़िल नदी
1182
काला सागर
तुर्की
133
ग्रीन
1175
कोलोराडो 
(पश्चिमी अमेरिका)
संयुक्त राज्य
134
मिल्क
1173
मिसौरी
संयुक्त राज्यकनाडा
135
चिन्द्विन
1158
आयेयारवादी
म्यांमार
136
संकुरु
1150
कसाई
कांगो लोकतांत्रिक गणराज्य
137
जेम्स (डकोटास)
1143
मिसौरी
संयुक्त राज्य
138
कपुआस
1143
दक्षिण चीन सागर
इंडोनेशिया
139
डसना
1130
नीपर
रूसयूक्रेन
140
हेलमंड
1130
हमुन--हेलमंड
अफगानिस्तानईरान
141
मेडर डे डिओस
1130
बेनी
पेरूबोलीविया
142
टिएट
1130
पराना
ब्राज़ील
143
विचेग्डा
1130
उत्तरी ड्विना
रूस
144
सेपिक
1126
प्रशांत महासागर
पापुआ न्यू गिनीइंडोनेशिया
145
सिमरोन
1123
अरकांसा
संयुक्त राज्य
146
एनाडायर
1120
एनाडायर की खाड़ी
रूस
147
पारैबा डो सुल
1120
अटलांटिक महासागर
ब्राज़ील
148
जिअलिंग नदी
1119
यांग्तज़े
पीआर चीन
149
लिअर्ड
1115
मैकेंज़ी
कनाडा
150
कंबरलैंड
1105
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
151
व्हाईट
1102
मिसिसिपी
संयुक्त राज्य
152
क्वांगो
1100
कसाई
अंगोलाकांगो लोकतांत्रिक गणराज्य
153
हुअल्लगा
1100
मारानोन
पेरू
154
गाम्बिया
1094
अटलांटिक महासागर
गाम्बियासेनेगलगिनी
155
चिनाब
1086
सिन्धु
भारतपाकिस्तान
156
येल्लोस्टोन
1080
मिसौरी
संयुक्त राज्य
157
डोनेट्स
1,078
डॉन
रूस
158
अरस
1072
कुरा
तुर्कीआर्मेनियाअजरबैजानईरान
159
चू नदी
1067
कोई नहीं
किर्गिस्तानकजाखस्तान
160
बेर्मेजो
1050
पारागुए
अर्जेंटीनाबोलीविया
161
गुअविअरे
1050
ओरिनोको
कोलंबिया
162
कुस्कोक्विम
1050
बेरिंग सागर
संयुक्त राज्य
163
टेनेसी
1049
ओहियो
संयुक्त राज्य
164
विस्टुला
1047
बाल्टिक सागर
पोलैंड
165
अरुविमी
1030
कांगो नदी
कांगो लोकतांत्रिक गणराज्य
166
दौगवा
1020
रीगा की खाड़ी
लातवियाबेलारूसरूस
167
गिला
1015
कोलोराडो 
(पश्चिमी अमेरिका)
संयुक्त राज्य
168
लॉयर
1012
अटलांटिक महासागर
फ्रांस
169
एसेक्विबो
1010
अटलांटिक महासागर
गुयाना
170
खोपर
1010
डॉन
रूस
171
तागुस
1006
अटलांटिक महासागर
स्पेनपुर्तगाल
172
कोलंबिया
2.25
प्रशांत महासागर
संयुक्त राज्य अमेरिकाकनाडा